कोपरगावच्या राजकारणाला विवेकचा ‘सुवर्णस्पर्श’; विधान परिषदेतून कोल्हे घराण्याच्या नव्या राजकीय पर्वाची दमदार सुरुवात
Vivek’s ‘Golden Touch’ Transforms Kopargaon Politics; A Powerful Beginning to the Kolhe Family’s New Political Era via the Legislative Council
७४ वर्षांत १५ विधानसभा आमदार, ३ विधान परिषद सदस्य; शंकरराव कोल्हेंपासून स्नेहलता कोल्हेंपर्यंत तब्बल ४० वर्षांची आमदारकी, आता विवेक कोल्हेंच्या रूपाने वारशाला नवी राजकीय धार
Rajendara C. Salkar, Portal, वृत्तवेध ऑनलाईन,May 6 Wed.15.30 Am.By सालकर राजेंद्र
कोपरगाव:कोपरगावच्या राजकारणात सत्ता ही केवळ निवडणुकीत मिळणारी खुर्ची नसते; ती परंपरेची, प्रतिष्ठेची, सहकाराची, साखर कारखान्यांच्या प्रभावाची आणि जनमानसावर दीर्घकाळ पकड राखण्याच्या क्षमतेची कसोटी असते. येथे नेतृत्व पदामुळे तयार होत नाही; उलट नेतृत्वामुळे पदाला वजन प्राप्त होते. म्हणूनच या मतदारसंघात एखादा नेता आमदार होतो, तेव्हा तो फक्त निवडून येत नाही—तो इतिहासात कायमचा नोंदला जातो.
आज युवा नेते विवेक कोल्हे यांच्या विधान परिषद प्रवेशाकडे नेमक्या याच दृष्टीने पाहिले जात आहे.
ही केवळ आमदारकी नाही; हा कोपरगावच्या राजकीय इतिहासातील पुढचा मोठा अध्याय आहे. शंकरराव गेणुजी कोल्हे यांच्या वारशाला आधुनिक राजकीय धार मिळाल्याची ही ठळक नोंद आहे. कोपरगावच्या राजकीय पटावर आता नव्या पिढीचा चेहरा म्हणून विवेक कोल्हे यांचे नाव स्पष्टपणे पुढे आले आहे.
१९५२ पासूनच्या कोपरगाव-शिर्डी मतदारसंघाचा इतिहास पाहिला, तर गेल्या ७४ वर्षांत विधानसभेला १५ आमदार लाभले. शंकर जगन्नाथ बारहाते, के. बी. रोहमारे, मोहनराव आबासाहेब गाडे, शंकरराव गेणुजी कोल्हे, दादासाहेब शहाजी रोहमारे, अशोकराव शंकरराव काळे, स्नेहलता बिपीनदादा कोल्हे ते आशुतोष अशोकराव काळे असा हा राजकीय प्रवास पुढे सरकत गेला.
या संपूर्ण इतिहासात सर्वाधिक प्रभावी ठसा उमटवणारे नाव म्हणजे शंकरराव गेणुजी कोल्हे.
१९६७ मध्ये मोहनराव गाडे यांच्याकडून पराभव स्वीकारल्यानंतर १९७२ मध्ये त्यांनी जुना शिर्डी मतदारसंघातून अपक्ष उमेदवार म्हणून विजय मिळवला. हा विजय केवळ निवडणुकीचा नव्हता; तो स्वतंत्र नेतृत्वाच्या जन्माचा क्षण होता. “शंकरराव कोल्हे प्रथम अपक्ष आमदार झाले” ही नोंद आजही त्यांच्या राजकीय प्रवासातील सर्वात महत्त्वाचा टप्पा मानली जाते.
पुढे काँग्रेसमध्ये प्रवेश करून त्यांनी सहकार, साखर कारखाने आणि विधानसभा या तिन्ही आघाड्यांवर आपला प्रभाव निर्माण केला. १९७२, १९७८, १९८०, १९९०, १९९५ आणि १९९९—अशा सहा वेळा आमदार होत त्यांनी जवळपास तीस वर्षे कोपरगावच्या राजकारणावर अधिराज्य गाजवले. सत्ता म्हणजे केवळ खुर्ची नसते; ती प्रभावाची भाषा असते. हे शंकरराव कोल्हे यांनी सिद्ध केले.
परंतु केवळ शंकरराव कोल्हे यांच्या सहा टर्मपुरतेच हे सामर्थ्य मर्यादित नव्हते. दादासाहेब शहाजी रोहमारे असतील की,स्नेहलता बिपीनदादा कोल्हे यांच्या आमदारकीचा कालखंड आणि कोल्हे घराण्याचा सातत्याने राहिलेला प्रभाव यांचा विचार केला, तर तब्बल ४० वर्षे कोपरगावच्या विधानसभा राजकारणावर कोल्हे विचारधारेची छाप कायम राहिली. हा आकडा केवळ निवडणुकीचा नाही; तो जनाधार, संघटनशक्ती आणि राजकीय स्वीकाराचा पुरावा आहे.
दुसऱ्या बाजूला काळे घराण्यानेही आपले स्वतंत्र राजकीय वर्चस्व निर्माण केले. अशोकराव शंकरराव काळे दोन वेळा आमदार झाले, तर आशुतोष अशोकराव काळे यांनीही सलग दोन टर्म मिळवत आपली पकड अधिक मजबूत केली. थोडक्यात, काळे पिता-पुत्र दोन-दोन टर्म आमदार राहिले. त्यामुळे कोपरगावचे राजकारण म्हणजे काळे विरुद्ध कोल्हे—हे समीकरण आजही तितकेच प्रभावी आणि निर्णायक आहे.
या संघर्षात केवळ सत्ता बदलत नाही; संपूर्ण तालुक्याचे सामाजिक, आर्थिक आणि सहकारी समीकरण बदलते.
मात्र विधान परिषदेत चित्र वेगळे दिसते.ना.स. फरांदे, सूर्यभान पाटील वहाडणे आणि आता विवेक कोल्हे—विशेष म्हणजे तिन्ही नेते भाजपचे.
ना.स. फरांदे यांनी विधान परिषदेचे सभापतीपद भूषवले, तर सूर्यभान वहाडणे-पाटील यांनी उपसभापतीपद गाठले. कोपरगाव पासुन विधान भवनापर्यंत पोहोचलेली ही राजकीय वाटचाल कोपरगावच्या राजकीय परंपरेला वेगळे स्थान देणारी ठरली. आता त्या पंक्तीत विवेक कोल्हे यांची भर पडली आहे.
यामुळे कोपरगावला आजवर विधानसभेचे १५ आणि विधान परिषदेचे ३ असे एकूण १८ आमदार लाभल्याची ऐतिहासिक नोंद तयार झाली आहे. विशेष म्हणजे विधान परिषदेत गेलेले तिन्ही नेते भाजपचेच आहेत. हा योगायोग नाही; तो संघटनात्मक ताकदीचा आणि दीर्घकालीन राजकीय नियोजनाचा पुरावा आहे.
पूर्वी जाणते लोक म्हणायचे—
“एकाने विधानसभा लढवावी, दुसऱ्याने विधान परिषद गाठावी.”
या वाक्यामागे संघर्षाऐवजी संतुलनाचा विचार होता. बिपीन कोल्हे यांच्या काळातही या चर्चेला मोठे उधाण आले होते. परंतु काळे कोल्हे यांनी तो विचार कधीच मान्य केला नाही. त्यांनी सातत्याने विधानसभेतून लढाच दिला. पण युती-आघाडीच्या बदलत्या राजकारणाने अनेक समीकरणे बदलली. विधानसभा जागा आशुतोष काळे यांच्या वाट्याला गेली आणि विवेक कोल्हे गटाला थांबावे लागले.
हा थांबा माघार नव्हता; तो मोठ्या झेपेपूर्वीचा संयम होता.
विवेक कोल्हे यांनी शिक्षक मतदारसंघाची निवडणूक लढवताना हे सिद्ध केले. पक्षाची अधिकृत जागा सुटल्याने त्यांना एकाकी झुंज द्यावी लागली. ‘कोल्हे विरुद्ध सर्व’ असे समीकरण उभे राहिले. निकाल पराभवाचा लागला; पण नेतृत्वाचा विजय झाला.
राजकारणात अनेकदा पराभवच मोठ्या विजयाची पायाभरणी ठरतो.
जिल्ह्यातील एका प्रभावी नेत्याला थेट आव्हान देत विवेक कोल्हे यांनी स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण केली. रोखठोक भूमिका, स्पष्ट भाष्य, दबावाला न झुकणारी शैली आणि संघर्षाची तयारी—यामुळे अनेकांना खाजगीत मान्य करावे लागले—“हे पाणी वेगळे आहे.”
पराभव झाला, पण प्रतिमा उभी राहिली.
निवडणूक हरली, पण नेतृत्व जिंकले.
राजकारणात काही पराभव हेच पुढील मोठ्या विजयाची पायाभरणी ठरतात. विवेक कोल्हे यांच्यासाठी शिक्षक मतदारसंघाची लढत तशीच ठरली.
पाच-सहा जिल्ह्यांत त्यांनी उमेदवारीच्या निमित्ताने दमदार एन्ट्री केली. शह-प्रतिशहाचे राजकारण, धाडसी निर्णयक्षमता, लढाऊ वृत्ती आणि वेळ आल्यावर संयम राखण्याची ताकद—या साऱ्याने राज्य नेतृत्वाचे लक्ष वेधले.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यासारख्या दूरदृष्टी असलेल्या चाणाक्ष नेतृत्वाने ही क्षमता अचूक ओळखली. पक्षाने थांबायला सांगितले तेव्हा विवेक कोल्हे थांबले; आणि योग्य वेळ येताच पक्षाने शब्द पाळत त्यांना विधान परिषदेत स्थान दिले.
ही केवळ पदाची भेट नाही; हा विश्वासाचा सन्मान आहे.
ही कृपा नाही; ही राजकीय गुंतवणुकीची परतफेड आहे.
आज अनेकांना वाटते की ही फक्त एक आमदारकी आहे; पण वस्तुस्थिती तशी नाही. विधान परिषदेत प्रवेश म्हणजे कोपरगावच्या भविष्यातील सत्ता-समीकरणात स्वतःचे स्थान अधिक मजबूत करणे. विधानसभा आणि विधान परिषद या दोन्ही पातळ्यांवर प्रभाव राखण्याचा हा दीर्घकालीन राजकीय आराखडा आहे.
याच ठिकाणी विवेक कोल्हे वेगळे ठरतात.
शंकरराव कोल्हे यांच्या वारशाचा मजबूत पाया आणि स्वतःच्या संघर्षातून कमावलेली राजकीय धार—या दोन्हींचा संगम म्हणजे विवेक कोल्हे. कुठे लढायचे, कुठे थांबायचे, कुठे संयम दाखवायचा आणि कुठे निर्णायक प्रहार करायचा—याची राजकीय परिपक्वता त्यांच्यात स्पष्ट दिसते.
राजकारणात वारसा मिळतो; पण नेतृत्व कमवावे लागते.
विवेक कोल्हे यांनी तो प्रवास सुरू केला आहे.
आज कोपरगावच्या राजकारणात एक वाक्य ठामपणे ऐकू येते—
“ही फक्त सुरुवात आहे.”
विधान परिषद ही अंतिम मंजिल नाही; ती पुढील मोठ्या राजकीय उड्डाणाची धावपट्टी आहे. भाजपच्या महाराष्ट्रातील नव्या पिढीच्या नेतृत्वात विवेक कोल्हे यांचे वेगळे स्थान निर्माण झाले, तर त्यात आश्चर्य वाटण्याचे कारण नाही.
कारण राजकारणात काहींना पदामुळे ओळख मिळते, काहींना ओळखीमुळे पद मिळते; पण काही जण असे असतात, ज्यांच्यामुळे पदालाच वजन प्राप्त होते.
विवेक कोल्हे आज त्या वळणावर उभे आहेत. आणि म्हणूनच ही फक्त आमदारकी नाही,ही कोपरगावच्या राजकारणाला मिळालेली नवी दिशा आहे.खऱ्या अर्थाने, हा विवेक कोल्हे यांच्या राजकीय भविष्याला लाभलेला ‘सुवर्णस्पर्श’ आहे.
Post Views:
9
